Hugleiðingar um kennaramenntun
Í viðamikilli grein Jóns Torfa Jónassonar forseta Menntavísindasviðs Háskóla Íslands fjallar hann um álitamál og ólík sjónarhorn í menntun og starfsþróun kennara; inntak, markmið og umgjörð.… [meira]
Stefnumótun í kennaranámi: Áhersla á rannsóknir og vettvang
Í grein Ragnhildar Bjarnadóttur ræðir hún mótun stefnu í kennaranámi í Kennaraháskóla Íslands, síðar á Menntavísindasviði Háskóla Íslands, frá árinu 2004 til 2011. Markmiðið var… [meira]
Að læra að verða kennari í starfi á vettvangi
Hér segir í grein Þuríðar Jóhannsdóttur frá því hvernig kennarnemar lærðu að starfa sem kennarar þegar þeir unnu sem leiðbeinendur í skólum jafnframt því að stunda kennaranám í fjarnámi… [meira]
Viðhorf byrjenda í grunnskólakennslu til kennaranáms
Grein Lilju M. Jónsdóttir segir frá niðurstöðum rannsóknar á viðhorfum fimm ungra grunnskólakennara til kennaranáms síns. Þetta er langtímarannsókn þar sem rætt var við kennara um reynslu… [meira]
Trúarbragðafræðsla í samfélagi margbreytileikans
Grein Gunnars J. Gunnarssonar fjallar um trúarbragðafræðslu á tímum trúarlegs margbreytileika og fjölhyggju, meðal annars með hliðsjón af ályktunum og álitsgerðum Evrópuráðsins og Öryggis-… [meira]
Hlutverk leikskólakennara í leik
Grein Ingibjargar Óskar Sigurðardóttur og Jóhönnu Einarsdóttur segir frá rannsókn þar sem fylgst var með störfum þriggja leikskólakennara í þremur leikskólum og rætt við þá um starf… [meira]
Orðræða fjölmiðla um íslenskar afreksíþróttakonur
Í grein Guðmundar Sæmundssonar lýsir höfundur orðræðu íslenskra fjölmiðla um íþróttakonur. Orðræðan býr yfir eigin einkennum, mjög í anda þeirrar umfjöllunar sem ríkir um konur almennt… [meira]
Óboðinn gestur í orðræðu um börn
Grein Gunnlaugs Sigurðssonar segir frá sjálfsprottinni umræðu í kennslustund á Menntavísindasviði Háskóla Íslands þar sem Óli prik kemur óvænt til skjalanna og tvö lykilhugtök eru í… [meira]
Tilraun um aukinn sveigjanleika náms við Háskólann á Akureyri
Grein Eyglóar Björnsdóttur fjallar um tilraun þar sem námskeið við Háskólann á Akureyri voru kennd með miklum sveigjanleika hvað snertir stund og stað fremur en að litið væri á þau sem… [meira]
Spakvitur hæna og nöldrandi spurningarmerki
Grein Eddu Kjartansdóttur er skrifuð frá sjónarhjóli nemanda sem fær köfnunartilfinningu þegar rammar fræðaheims þrengja að. Edda fjallar um glímu sína við þá ramma í háskólanámi í… [meira]
Þróun menntunar fyrir norræna grunnskólakennara
Grein Gyðu Jóhannsdóttur segir frá samanburðarrannsókn á þróun í menntun norrænna grunnskólakennara og kannar hvort og á hvern hátt þróun á Íslandi er sambærileg þróuninni á öðrum… [meira]
Rannsóknarkennslustund og námssamfélag kennaranema
Grein Guðbjargar Pálsdóttur og Guðnýjar Helgu Gunnarsdóttur segir frá rannsókn á rannsóknarkennslustund (e. lesson study) sem leið til að byggja upp námssamfélag í kennaramenntun. Í rannsóknarkennslustund… [meira]
Björn Gunnlaugsson og Tölvísi: Stærðfræði og trú í menntun 19. aldar
Grein Kristínar Bjarnadóttur fjallar um gagnmerka kennslubók frá 19. öld. Ferill nítjándualdarstærðfræðingsins Björns Gunnlaugssonar (1788–1876) er einstakur. Hann naut aldrei skólavistar… [meira]
Er samfella í læsiskennslu barna á mótum leik- og grunnskóla?
Grein Halldóru Haraldsdóttur fjallar um yfirfærslu (e. transition) á milli fyrstu skólastiga og samfellu í námi (e. continuity). Markmið rannsóknarinnar sem hér er kynnt var að skoða hvort… [meira]
Kennaramenntun og skólastarf í ljósi ólíkra viðhorfa til náms
Í grein Hafþórs Guðjónssonar er fjallað um kennaramenntun og skólastarf í ljósi þriggja ólíkra viðhorfa til náms sem höfundur kallar viðtökuviðhorfið, hugsmíðahyggju og aðstæðuviðhorfið.… [meira]
Teaching on Tight Rope: The diverse roles of a great teacher
A book review by Súsanna Margrét Gestsdóttir on Teaching on a Tight Rope by Jack Zevin, finds the book a refreshing reminder that teaching is an art and that successful teaching is a creative process where a large number of elements have to be united. As the subtitle, The diverse roles of a great teacher, [...]
Er samfella í læsiskennslu barna á mótum leik- og grunnskóla?
Grein Halldóru Haraldsdóttur fjallar um yfirfærslu (e. transition) á milli fyrstu skólastiga og samfellu í námi (e. continuity). Markmið rannsóknarinnar sem hér er kynnt var að skoða hvort hugað sé að samfellu í námi barna á mótum skólastiga, einkum hvað varðar læsi. Skoðað var á hvern hátt unnið er með læsi í leikskóla, hvernig upplýsingar [...]
Björn Gunnlaugsson og Tölvísi: Stærðfræði og trú í menntun 19. aldar
Grein Kristínar Bjarnadóttur fjallar um gagnmerka kennslubók frá 19. öld. Ferill nítjándualdarstærðfræðingsins Björns Gunnlaugssonar (1788–1876) er einstakur. Hann naut aldrei skólavistar á Íslandi en náði óvenjulegum tökum á stærðfræði, að mestu með sjálfsnámi, áður en hann settist í Kaupmannahafnarháskóla, 29 ára að aldri. Þar vann hann til tvennra gullverðlauna fyrir stærðfræðiþrautir. Hann kenndi stærðfræði við [...]
Kennaramenntun og skólastarf í ljósi ólíkra viðhorfa til náms
Í grein Hafþórs Guðjónssonar er fjallað um kennaramenntun og skólastarf í ljósi þriggja ólíkra viðhorfa til náms sem höfundur kallar viðtökuviðhorfið, hugsmíðahyggju og aðstæðuviðhorfið. Viðtökuviðhorfið, segir höfundur, hefur verið ríkjandi viðhorf til náms um langan aldur og mótað starfshætti kennara bæði í skólum almennt og í kennaraskólum en jafnframt haldið okkur föngnum í þeirri þröngu [...]
Samstarf í þágu barna: Samvinna grunnskóla og barnaverndar
Í samfélagi nútímans er farsæl skólaganga og menntun oftar en ekki lykillinn að velgengni í lífinu. Grein Anni G. Haugen dregur fram að öllum börnum er mikilvægt að fá góðan stuðning og hvatningu í námi og þjálfun í félagslegri færni í skólanum. Barnaverndarnefndir á Íslandi sinna á ári hverju miklum fjölda barna á grunnskólaaldri, oftast [...]
Rannsóknarkennslustund og námssamfélag kennaranema
Grein Guðbjargar Pálsdóttur og Guðnýjar Helgu Gunnarsdóttur segir frá rannsókn á rannsóknarkennslustund (e. lesson study) sem leið til að byggja upp námssamfélag í kennaramenntun. Í rannsóknarkennslustund felst að hópur kennara og kennaranema skipuleggur saman, rannsakar og ígrundar kennslustund með ákveðin markmið í huga. Rannsakað var hvernig námssamfélag myndaðist meðal stærðfræðikennaranema vormisserin 2009 og 2010 þegar [...]
Þróun menntunar fyrir norræna grunnskólakennara
Grein Gyðu Jóhannsdóttur segir frá samanburðarrannsókn á þróun í menntun norrænna grunnskólakennara og kannar hvort og á hvern hátt þróun á Íslandi er sambærileg þróuninni á öðrum Norðurlöndum. Leitast er við að greina hvort og á hvern hátt þróunin endurspeglar bóknámsrek, hvort sú tilhneiging sé á Norðurlöndum að færa kennaramenntun í háskóla eða í stofnanir [...]
Knowing how to write – Young Icelanders’ perceptions of writing in English
“Being able to speak English is one thing, knowing how to write it is another”: Young Icelanders’ perceptions of writing in English is an article in English reporting a qualitative study on perceived relevance of secondary school English studies in Iceland. Grein Önnu Jeeves segir frá eigindlegri rannsókn á meintu gildi enskunáms í framhaldsskólum á [...]
Tilraun um aukinn sveigjanleika náms við Háskólann á Akureyri
Grein Eyglóar Björnsdóttur fjallar um tilraun þar sem námskeið við Háskólann á Akureyri voru kennd með miklum sveigjanleika hvað snertir stund og stað fremur en að litið væri á þau sem staðnám eða fjarnám eins og venjan er við skólann. Í greininni er kynnt rannsókn sem gerð var meðal nemenda í einu þessara námskeiða að [...]
Spakvitur hæna og nöldrandi spurningarmerki
Grein Eddu Kjartansdóttur er skrifuð frá sjónarhjóli nemanda sem fær köfnunartilfinningu þegar rammar fræðaheims þrengja að. Edda fjallar um glímu sína við þá ramma í háskólanámi í ljósi af hugmyndum Laurel Richardson. Hún greinir frá því hvernig þær hjálpuðu henni að öðlast rödd og gerðu henni kleift að nota ritun sem skapandi aðferð við að [...]
Ritdómur um Nám fyrir alla: Fengur fyrir íslenska kennara
Ritdómur Gerðar G. Óskarsdóttur um Nám fyrir alla fjallar um íslenska útgáfu á bókinni Designing Personalized Learning for Every Student.
Að hugsa um menntun: Ritdómur um bókina Lýðræði, réttlæti og menntun
Ritdómur Guðmundar Heiðars Frímannssonar um bókina Lýðræði, réttlæti og menntun greinir frá bók Ólafs Páls Jónssonar sem geymir hugleiðingar og heimspekilega umfjöllun um lýðræði og menntun.
Að bjóða kynjakerfinu birginn – Reynsla átta húsasmiða og tölvunarfræðinga
Grein Katrínar Bjargar Ríkarðsdóttur og Ingólfs Ásgeirs Jóhannessonar fjallar um birtingarmyndir kynjakerfisins í reynslu kvenna af námi og störfum í húsasmíði og tölvunarfræði. Tekin voru viðtöl við átta konur í greinunum tveimur. Allar höfðu þær lokið námi á síðastliðnum sex árum áður en viðtölin voru tekin. Húsasmiðirnir höfðu stundað nám í þremur framhaldsskólum og tölvunarfræðingarnir [...]
Óboðinn gestur í orðræðu um börn
Grein Gunnlaugs Sigurðssonar segir frá sjálfsprottinni umræðu í kennslustund á Menntavísindasviði Háskóla Íslands þar sem Óli prik kemur óvænt til skjalanna og tvö lykilhugtök eru í boði, uppeldi og menntun. Annað þeirra verður tilfallandi fyrir valinu og umræðan fer fram á merkingarsviði þess en tekur óvænta stefnu vegna þriðja hugtaks sem sprettur, að því er [...]
Nokkur orð um röðun framhaldsskóla í Frjálsri verslun
Grein Magnúsar Þorkelssonar fjallar um röðun framhaldsskóla á Íslandi eftir röðunarkerfi Frjálsrar verslunar. Röðun skóla (e. ranking) er vel þekkt víða um heim. Á Íslandi var henni beitt vorið 2011 af blaðinu Frjálsri verslun (FV) og aftur 2012. Greinin fjallar um röðun sem aðferð og lítur á alþjóðlega umræðu um efnið. Hún lýsir þáttum sem [...]
Þekkingarsamfélög eða skyndimenntunarstaðir?
Grein Guðmundar Ævars Oddssonar varar við varhugaverðri þróun í íslensku háskólasamfélagi, því sem höfundur nefnir McDonalds-væðingu háskólanáms. Höfundur leggur út frá eigin reynslu og kenningu bandaríska félagsfræðingsins George Ritzer. Mat höfundar er að íslenskir háskólar þróist í þá átt að verða skyndimenntunarstaðir. Undirrótin er ásamt fleiru ofuráhersla á hagræðingu og vöruvæðingu háskólamenntunar. Lausn höfundar felst [...]
Orðræða fjölmiðla um íslenskar afreksíþróttakonur
Í grein Guðmundar Sæmundssonar lýsir höfundur orðræðu íslenskra fjölmiðla um íþróttakonur. Orðræðan býr yfir eigin einkennum, mjög í anda þeirrar umfjöllunar sem ríkir um konur almennt í íslensku samfélagi en að mörgu leyti ólík þeim einkennum sem fram koma um íþróttakarla. Þetta er niðurstaða rannsóknar á orðræðu íslenskra fjölmiðla yfir 60 ára tímabil um íslenskar [...]
Hlutverk leikskólakennara í leik
Grein Ingibjargar Óskar Sigurðardóttur og Jóhönnu Einarsdóttur segir frá rannsókn þar sem fylgst var með störfum þriggja leikskólakennara í þremur leikskólum og rætt við þá um starf þeirra. Markmiðið var að öðlast innsýn í hvernig leikskólakennarar styðja við leik barna og að skoða hugmyndir þeirra um hlutverk sitt og stuðning við börnin í leik. Gögnum [...]
Trúarbragðafræðsla í samfélagi margbreytileikans
Grein Gunnars J. Gunnarssonar fjallar um trúarbragðafræðslu á tímum trúarlegs margbreytileika og fjölhyggju, meðal annars með hliðsjón af ályktunum og álitsgerðum Evrópuráðsins og Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu en í þeim er áréttað mikilvægi vandaðrar trúarbragðafræðslu til að auka skilning ungs fólks á hlutverki trúarbragða í fjölmenningarsamfélögum nútímans og dregið fram hvernig góð þekking á trúarbrögðum [...]
Hagnýt bók um offituvanda barna og unglinga
Ritdómur Guðrúnar Gunnarsdóttur og Kolbrúnar Hönnu Jónasdóttur fjallar um áhugaverða og hagnýta bók um offituvanda barna og unglinga, OWERWEIGHT: What Kids Say; What´s Really Causing the Childhood Obesity Epidemic? Í bókinni er byggt á gagnagrunni þar sem mikill fjöldi barna og unglinga tjáir sig um vandann frá sínu sjónarhorni.
Orðræða barnauppeldis
Ritdómur Skúlínu Kristinsdóttur fjallar um bókina The Claims of Parenting: Reasons, Responsibility and Society en þar er rætt um tilhneigingar til að fræðivæða uppeldi og þrengja umræðu um uppeldi og samskipti.
Viðhorf byrjenda í grunnskólakennslu til kennaranáms
Grein Lilju M. Jónsdóttir segir frá niðurstöðum rannsóknar á viðhorfum fimm ungra grunnskólakennara til kennaranáms síns. Þetta er langtímarannsókn þar sem rætt var við kennara um reynslu þeirra fyrstu fimm árin í starfi frá brautskráningu. Rannsóknin byggist á rannsóknaraðferð sem höfundur kallar narratífu og veit hann ekki til þess að sú aðferð hafi áður verið [...]
Fjölgreinabraut í Menntaskólanum á Egilsstöðum
Í annarri grein Tinnu Kristbjargar Halldórsdóttur og Sigrúnar Harðardóttur um úrræði og þjónustu við nemendur með sérþarfir, einkum vegna ADHD, sértækra námserfiðleika og sálfélagslegra vandkvæða, fjalla þær um fjölgreinabraut sem starfrækt var til reynslu við Menntaskólann á Egilsstöðum. Fjallað er um aðdraganda að stofnun brautarinnar, nemendahópinn á brautinni og námið sem þar var boðið upp [...]
Að taka flugið: Þróunarstarf í Hlíðarskóla á Akureyri
Grein Bryndísar Valgarðsdóttur, Reynis Hjartarsonar og Ingvars Sigurgeirssonar segir frá þróunarstarfi í Hlíðarskóla á Akureyri. Um tuttugu nemendur stunda nám í skólanum en hann er hugsaður er sem skammtímaúrræði fyrir þá nemendur sem af einhverjum ástæðum aðlagast ekki starfinu í heimaskóla sínum. Kennsluhættir í skólanum hafa til skamms tíma að mestu verið hefðbundnir en áhersla [...]
