23/11/2017

Innleiðing á Byrjendalæsi – Viðhorf og reynsla kennnara

Byrjendur í lestri - Teppisskreyting

Grein Eyglóar Björnsdóttur, Maríu Steingrímsdóttur og Sigríðar Margrétar Sigurðardóttur segir frá rannsókn á innleiðingu og starfsþróunarlíkani læsisaðferðar sem nefnd hefur verið Byrjendalæsi og var þróuð í Miðstöð skólaþróunar við Háskólann á Akureyri (MSHA). Aðferðin hefur á undanförnum árum verið innleidd í tæplega helmingi grunnskóla á Íslandi. Samhliða þróun aðferðarinnar var sett saman tveggja ára starfsþróunarlíkan til að styðja skóla við innleiðinguna. Markmið rannsóknarinnar sem hér er kynnt er að greina reynslu kennara af innleiðingu á Byrjendalæsi samkvæmt líkaninu, kanna viðhorf þeirra í því sambandi og skoða hvaða áhrif þátttaka hefur haft á starfsþroska þeirra. Byggt er á úrvinnslu höfunda á mati kennara sem þátt hafa tekið í innleiðingu eftir líkaninu. Ráðgjafar um aðferðina við MSHA söfnuðu matsgögnunum. Gögnin sem hér eru greind ná yfir tímabilið 2009 til 2012 og geyma bæði einstaklingsmat og hópmat. Niðurstöður benda til ánægju með kennsluaðferðina og starfsþróunarlíkanið sem henni fylgir. Kennarar telja vel haldið utan um innleiðinguna af hálfu MSHA og að það auðveldi þeim að tileinka sér aðferðina. Hins vegar koma einnig fram vísbendingar um óöryggi í hópi kennaranna. Þeir kalla eftir meiri stuðningi við framkvæmd aðferðarinnar í starfi með nemendum. Niðurstöðurnar ættu að gefa bæði kennurum og skólastjórnendum vísbendingar um að hverju þarf að huga við innleiðingu þróunarverkefna. Þær ættu jafnframt að nýtast leiðtogum, ráðgjöfum og öðrum þeim, sem koma að innleiðingu á Byrjendalæsi, við frekari þróun á aðferðinni og rannsóknir á henni. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Distance teacher education as stimulation for school development in Iceland

The expansive learning cycle

This ► article by Þuríður Jóhannsdóttir [Thurídur Jóhannsdóttir] describes the origin of a distance programme for teachers first offered at the Iceland University of Education in 1993 in response to a lack of qualified teachers in rural Iceland. Student teachers were teaching in their home districts while enrolled in the programme, which was organized as a combination of campus-based sessions and home study, communicating with university lecturers via the Internet. The purpose of the article is to enhance understanding of the inception of the programme and shed light on the way in which student teachers’ participation in the distance programme enabled them to stimulate school development. ► See article.

Greinin er á ensku og lýsir upphafi heildstæðs kennaranáms í fjarnámi sem fyrst bauðst í Kennaraháskóla Íslands árið 1993. Þörf fyrir fjarnám spratt af skorti á kennurum með réttindi, einkum á landsbyggðinni. Kennaranemar unnu flestir sem kennarar heima í héraði á meðan þeir stunduðu námið. Það var skipulagt í nokkrum stað-bundnum lotum á ári en þess á milli stunduðu nemar námið heima og áttu samskipti við kennarana í gegnum Internetið. Tilgangur greinarinnar er að auka skilning á tilurð fjarnámsins og varpa ljósi á hvernig þátttaka kennaranema í fjarnáminu styrkti þá í að efla skólaþróun í heimaskólum sínum. Gögnin sem rannsóknin byggir á eru skráðar heimildir og ýmis skjöl sem varpa ljósi á samspil ýmissa þátta í íslensku samfélagi sem urðu til þess að fjarnáminu var komið á fót. Þá var farið í heimsókn í nokkra skóla á landsbyggðinni og tekin viðtöl við nokkra þeirra fjarnema sem voru í fyrsta hópnum og þessi viðtöl eru notuð til að lýsa þróun fjarnámsins á fyrstu árunum frá sjónarhóli fjarnemanna sjálfra. Kenningin um víkkað nám (Engeström, 1987, Engeström og Sannino, 2010) var notuð sem fræðilegur rammi við greiningu gagnanna. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Sýn grunnskólakennara á virðingu í starfi

► Grein Sigrúnar Erlu Ólafsdóttur og Sigrúnar Aðalbjarnardóttur segir frá rannsókn sem beindist að sjálfsvirðingu kennara og reynslu þeirra af virðingu annarra fyrir kennarastarfinu. Einnig var leitað eftir því hvernig þeir telja vænlegt að efla sjálfsvirðingu kennara og virðingu í samfélaginu fyrir kennarastarfinu. Viðtöl voru tekin við sex grunnskólakennara á höfuðborgarsvæðinu, þrjár konur og þrjá karla. Kennararnir sex telja sig búa yfir sjálfsvirðingu í starfi og álíta að það eigi við um flesta kennara; fáir endist í kennslu án sjálfsvirðingar. Þeir álíta að sumir þeirra kennara sem skortir sjálfsvirðingu tali niður til starfsins eða fjalli um það á afsakandi hátt. Þessi hópur sé fámennur en hávær. Einnig eru kennararnir þeirrar skoðunar að sjálfsvirðing kennara hafi áhrif á nemendur, líðan þeirra, námsárangur og traust þeirra til kennarans. Þá telja þeir að nemendur og foreldrar beri flestir virðingu fyrir kennarastarfinu en að almenningur, sveitarstjórnir og menntamálayfirvöld geri það ekki. Umræða um kennarastarfið sé oft neikvæð og ófagleg; þekking annarra á starfinu sé oft takmörkuð. Þá ræða þeir leiðir til að efla sjálfsvirðingu kennara og um leið virðingu annarra fyrir kennarastarfinu. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Rannsóknarkennslustund og námssamfélag kennaranema

Grein Guðbjargar Pálsdóttur og Guðnýjar Helgu Gunnarsdóttur segir frá rannsókn á rannsóknarkennslustund (e. lesson study) sem leið til að byggja upp námssamfélag í kennaramenntun. Í rannsóknarkennslustund felst að hópur kennara og kennaranema skipuleggur saman, rannsakar og ígrundar kennslustund með ákveðin markmið í huga. Rannsakað var hvernig námssamfélag myndaðist meðal stærðfræðikennaranema vormisserin 2009 og 2010 þegar þeir prófuðu að nota þessa aðferð með kennurum sínum. Niðurstöður sýndu að rannsóknarkennslustund getur stutt við myndun námssamfélags þar sem kennaranemar þróa færni sína í faglegri umræðu og auka um leið samstarfshæfni sína, en hvort tveggja er talið mikilvægt í kennaramenntun og kennarastarfi. Þátttaka í rannsóknarkennslustund getur jafnframt stutt kennaranema í að taka mið af námi nemenda og inntaki þegar þeir skipuleggja kennslu í samvinnu. Rannsóknarkennslustund getur því reynst kennaranemum vel til að læra að kenna og leggja grunn að starfsþróun sinni.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Hugleiðingar um kennaramenntun


Í viðamikilli grein Jóns Torfa Jónassonar forseta Menntavísindasviðs Háskóla Íslands fjallar hann um álitamál og ólík sjónarhorn í menntun og starfsþróun kennara; inntak, markmið og umgjörð. Hann leggur m.a. til að rædd verði og mótuð stefna um menntun kennara frá mun víðari sjónarhóli en oft er gert. Líta verði á allan starfsferil kennara og allt litróf menntunar og skólastarfs. Horfa þurfi fram á veg af miklu meiri áræðni en hingað til hefur verið raunin. Þá þurfi þeir sem mennta kennara að vera fyrirmyndir um starfshætti og þróun skólastarfs bæði í eigin ranni og í samstarfi við kennara í menntastofnunum landsins. Greinin fer fremst í flokki greina um kennaramenntun til heiðurs Ólafi J. Proppé sjötugum á tíu ára afmæli Netlu – Veftímarits um uppeldi og menntun.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Gæði eða geymsla – Um frístundaheimili og skóladagvistun fyrir 6-9 ára börn á Íslandi

Grein Kolbrúnar Þ. Pálsdóttur og Valgerðar Freyju Ágústsdóttur fjallar um stöðu frístundaheimila á Íslandi. Mismunandi er hvaða kröfur eru gerðar til slíkrar starfsemi og víða hamla aðbúnaður og starfskjör eðlilegri fagþróun starfsins. Skoðun höfunda er að starfsemi frístundaheimila myndi styrkjast ef sveitarfélög og ríki sameinast um markmið og setja viðmið um rekstur og fagmennsku starfsins. – Sjá grein

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Heildarmat í grunnskólum Reykjavíkur 2007–2010

Í grein Birnu Sigurjónsdóttur er fjallað um verkefnið Heildarmat á skólastarfi á Menntasviði Reykjavíkur. Sagt er frá undirbúningi matsins og greint frá því hvert þekking og fyrirmyndir hafa verið sóttar. Greint er frá gagnaöflun, mati á gæðum kennslustunda, matsskýrslu skóla og takmörkunum sem í matinu felast. Á grundvelli matsins gera skólastjórar umbótaáætlun við sinn skóla.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Velferð kennara er lykillinn að öflugum framhaldsskóla – Rannsókn á starfsánægju og starfsumhverfi

Grein Guðrúnar Ragnarsdóttur, Ásrúnar Matthíasdóttur og Jóns Friðriks Sigurðssonar segir frá rannsókn sem ætlað var að kanna starfsánægju, líðan og starfsumhverfi á meðal framhaldsskólakennara á Íslandi. Þótt mikill meirihluti þátttakenda segðist vera ánægður í starfi taldi um helmingur þeirra sig vera undir töluverðu starfstengdu álagi sem reyndist hafa áhrif á starfsánægju þeirra.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest