17/08/2017

Hugmyndir á síðasta hluta nítjándu aldar og í byrjun þeirrar tuttugustu um grenndaraðferð í skólastarfi

Íslensk tímarit upp úr aldamótunum 1900.

Í ► grein Ruthar Margrétar Friðriksdóttur og Braga Guðmundssonar segir frá rannsókn sem beindist að hugmyndum íslenskra skólamanna um nýtingu grenndaraðferðar í skólastarfi á áratugunum kringum 1900. Gengið er út frá þremur rannsóknarspurningum: Hvaða hugmyndir höfðu íslenskir skólamenn um grenndaraðferð og grenndarkennslu í kringum aldamótin 1900? Hvernig birtust þessar hugmyndir og að hvaða marki í tímaritum á þeim tíma? Hverjar eru rætur hugmynda íslenskra skólamanna um nýtingu nánasta umhverfis til náms? Til að fá svör við þessum spurningum var byrjað á því að kanna efnisyfirlit skóla- eða menntatímarita og fáeinna annarra rita og skoða vandlega allar greinar sem bera heiti er benda til þess að í þeim sé eitthvert efni sem tengist grenndaraðferð eða grenndarkennslu. Sú leit bar umtalsverðan árangur og frá niðurstöðum hennar segir hér í greininni. Í þeirri umfjöllun er lítill greinarmunur gerður á hugtökunum grenndarkennslu og grenndaraðferð þótt það fyrrnefnda vísi til þess þegar áhersla er lögð á að kenna nemendum um grenndina en grenndaraðferð til þess þegar viðfangsefni úr nágrenni eru nýtt sem uppspretta hugmynda eða samanburðar við kennslu. Rannsóknaraðferðin er í eðli sínu söguleg og framsetning efnisins einnig. Í ljós kemur að íslenskir skólamenn höfðu margar og býsna fjölbreyttar hugmyndir um ágæti þess að nýta grenndina við kennslu og rökstuddu kosti þess gjarnan með vísun í uppeldisfræðileg sjónarmið. Í skrifum nokkurra þeirra má jafnframt greina sterka þjóðerniskennd, tengsl við vaxandi félagshreyfingar og áherslu á ættjarðar-ást. Helstu námsgreinar sem höfundar tengja við grenndaraðferð eða grenndar-kennslu eru saga, náttúrufræði, landafræði og átthagafræði.  ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Barátta Menntaskólans á Akureyri gegn nýmælum fræðslulaganna 1946

Menntaskólinn á Akureyri

Grein Helga Skúla Kjartanssonar fjallar um tilurð og sögu miðskóladeildar Menntaskólans á Akureyri (1948–1964). Um hana hefur áður verið ritað frá sjónarmiði stofnanasögu, bæði Menntaskólans og keppinautar hans, Gagnfræðaskóla Akureyrar, og þá mjög sem persónusögu skólastjórnendanna. Hér verður þess freistað að líta á atburði úr meiri fjarlægð, túlka hagsmuni skólanna tveggja og nemenda þeirra í tengslum við þróun gagnfræðastigsins og nýtt skólakerfi samkvæmt fræðslulögum frá 1946. Þar fékk gagnfræðastigið nýtt og aukið vægi en þrengt var að sjálfræði menntaskóla um inntöku nemenda. Í greininni er farið ítarlega yfir rás atburða, sagt frá ríkum hagsmunum sem þarna var tekist á um og gerð grein fyrir röksemdum aðila. Bent er á ógagnsæi í framkvæmd, því lýst hvernig ákvarðanataka féll í persónubundna og ósamkvæma farvegi, og dregið fram eftirtektarvert sjálfræði sem skólarnir tveir fengu að njóta þegar upp var staðið. Jafnframt gefst í greininni tilefni til að tengja söguefnið við viss atriði sem enn eru til umræðu í menntamálum: hvort sé betra samræmt skólakerfi eða ólíkir valkostir, hvort sjálfræði einstakra skóla hæfi betur einkaskólum en opinberum skólum, hvort gott sé að stytta röskum nemendum leið um skólakerfið og hvort gott sé að eftirsóttir skólar geti valið úr nemendum. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest