25/03/2017

Málsýni leikskólabarna: Aldursbundin viðmið

Litaðar teikningar barna - Sjálfsmyndir

Grein Jóhönnu T. Einarsdóttur og Álfhildar Þorsteinsdóttur lýsir rannsókn sem hafði þann tilgang að finna aldursbundin viðmið fyrir máltjáningu íslenskra leikskólabarna út frá sjálfsprottnu tali eins og það birtist í málsýnum. Skoðaðir voru eftirtaldir þættir: Meðallengd segða (MLS), heildarfjöldi orða (HFO), fjöldi mismunandi orða (FMO) og hlutfallslegur fjöldi villna. Einnig var athugað hvort kynbundinn munur væri á ofangreindum mæliþáttum. Þátttakendur voru 221 íslensk leikskólabörn á aldrinum 2;6–6;6 ára, eintyngd og ekki með greind þroskafrávik. Tekið var hentugleikaúrtak og níu leikskólar valdir (átta á höfuðborgarsvæðinu og einn á Suðurlandi). Bréf var sent til allra foreldra sem áttu börn á tilskyldum aldri í leikskólunum og samþykktu 53% að taka þátt. Málsýnin voru tekin upp í leikskólunum og síðan var tal barnsins og viðmælanda afritað. Hugbúnaðurinn Málgreinir (Jóhanna T. Einarsdóttir og Jón Benediktsson, 2014) var notaður við úrvinnslu gagnanna. Helstu niðurstöður voru þær að MLS lengdist og HFO og FMO hækkaði með auknum aldri. Málfræðivillur voru hlutfallslega sjaldgæfar í máli barnanna og fækkaði þeim marktækt með auknum aldri. Mikil dreifing var innan barnahópsins og einstaklingsmunur á því í hversu löngum setningum börnin töluðu og hvað þau notuðu fjölbreytt orð. Ekki var marktækur munur eftir kynjum á þessum mæliþáttum. Niðurstöðurnar hafa gildi fyrir alla þá sem vinna með og rannsaka málþroska íslenskra barna. Þær eru mikilvægar við greiningu á málþroskafrávikum, athugun á greiningu barna sem tala íslensku sem annað mál, mælingum á framförum í meðferð og skipulagningu íhlutunar. Málsýni af sjálfsprottnu tali eru mikilvæg viðbót við athuganir og rannsóknir á málþroska samhliða stöðluðum prófum. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Námssögur: Tæki til að meta áhuga, virkni og líðan barna í leikskóla

Leikskólastelpur við spjaldtölvu

Grein Kristínar Karlsdóttur og Önnu Magneu Hreinsdóttur fjallar um starfendarannsókn sem fór fram samhliða þróunarverkefni í átta leikskólum í sveitarfélagi á höfuðborgarsvæðinu. Deildarstjórar leikskólanna, 23 talsins, tóku þátt í rannsókninni ásamt höfundum þessarar greinar; lektor við Háskóla Íslands og leikskólafulltrúa Garðabæjar. Markmiðið var að þróa skráningu á námssögum og fylgjast með því hvernig deildarstjórarnir öðluðust færni í að skrá námssögur um hvert barn og framfarir þess en einnig hvernig þeim gengi að meta nám barnanna í samvinnu við foreldra og börnin sjálf. Þróun starfsaðferða við mat á námi barna var rædd og metin á mánaðarlegum fundum. Gagna var aflað með skráningu fundargerða, mati þátttakenda, ljósmyndum, myndböndum og námssögum sem þátttakendur ræddu og ígrunduðu á fundunum. Niðurstöður benda til þess að deildarstjórarnir hafi aukið færni sína í að skrá námssögur. Með þátttöku í verkefninu hafi þeir öðlast betri skilning á námi barna og innsýn í hugarheim þeirra. Þeir urðu meðvitaðri um samskipti barnanna við önnur börn, horfðu meira á hverjir styrkleikar þeirra væru og hvernig þá mætti nýta í námi og samskiptum. Fyrsta reynsla deildarstjóranna af því að fá samstarfsfólk sitt til að skrá námssögur benti til þess að starfsfólk leikskólanna þyrfti töluverðan stuðning og tíma til að tileinka sér aðferðina. Áform voru uppi innan leikskólanna um að halda þeirri vinnu áfram veturinn eftir með það að markmiði að leikskólakennarar og annað starfsfólk leikskólanna næðu færni í að nota námssögur sem matsaðferð með þátttöku foreldra og barnanna sjálfra. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Málþroski leikskólabarna: Þróun orðaforða, málfræði og hlustunarskilnings milli fjögra og fimm ára aldurs

Teikningar barna - Sjálfsmyndir

Grein Hrafnhildar Ragnarsdóttur fjallar um rannsókn á málþroska leikskólabarna, þróun orðaforða, málfræði og hlustunarskilnings milli fjögra og fimm ára aldurs. Að börn öðlist góðan málþroska er mikilvægt markmið í sjálfu sér auk þess sem tungumálið er mikilvægasta verkfæri hugans og lykillinn að hugarheimi annarra. Málþroski á leikskólaaldri er því stór áhrifavaldur í félags- og vitsmunaþroska barna auk þess sem hann er undirstaða lestrarnáms á fyrstu skólaárunum og leggur grunn að lesskilningi og námsárangri í bráð og lengd. Fjöldi erlendra rannsókna sýna öra þróun máls og málnotkunar á leikskólaárunum en jafnframt mikinn einstaklingsmun sem oftast tengist menntun og stöðu foreldra. Þótt nokkrar rannsóknir hafi verið gerðar á málþroska íslenskra barna er heildarmyndin enn fremur fátækleg og brotakennd. Markmið rannsóknarinnar sem greinin fjallar um var að bæta púslum í myndina með því að kanna a) framfarir og einstaklingsmun meðal íslenskra barna í þremur mikilvægum málþroskaþáttum, orðaforða, málfræði og hlustunarskilningi (þ.e. skilningi á orðræðu í samfelldu mæltu máli/sögu) á lokaári þeirra í leikskóla; b) hvort mælingar á orðaforða, málfræði og hlustunarskilningi tengdust innbyrðis og við bakgrunnsbreytur á borð við menntun og stöðu foreldra, heimilishagi og læsismenningu á heimili, leikskóladvöl og fleira; c) hvort ‒ og þá hvaða ‒ þættir málþroska við fjögra ára aldur spá fyrir um árangur barna ári síðar. Þátttakendur voru 111 fjögra ára börn úr átta leikskólum í Reykjavík sem fylgt var eftir með árlegum mælingum á málþroska og fleiri þroskaþáttum. Rannsóknargögnin sem stuðst er við í þessari grein eru úr tveimur fyrstu fyrirlögnunum. Tölfræðigreining sýndi marktækar framfarir á öllum málþroskamælingunum milli ára en jafnframt gríðarmikinn einstaklingsmun. Miðlungs til sterk tengsl voru á milli mælinga á orðaforða, málfræði og hlustunarskilningi innbyrðis og milli ára og orðaforði og málfræði við fjögra ára aldur spáðu fyrir um hlustunarskilning við upphaf skólagöngu. Fylgnitölur við bakgrunnsbreytur voru yfirleitt ekki mjög háar en gáfu athyglisverðar vísbendingar. Orðaforði var sú breyta sem marktækt tengdist flestum bakgrunnsbreytum, meðal annars menntun móður, fjölskyldutekjum, fjölda barnabóka á heimili, lestri fyrir barnið heima og því hvort búseta barnsins var á einu heimili eða tveimur. Niðurstöðurnar staðfesta að meðal íslenskra barna eru síðustu árin í leikskóla mikið gróskutímabil fyrir málþroskaþætti sem gegna lykilhlutverki í alhliða þroska og leggja grunn að læsi og námsárangri síðar. Þær leiða jafnframt í ljós að munur á málþroska jafngamalla íslenskra barna er þá þegar orðinn verulegur og að sá munur tengist að hluta ýmsum áhættuþáttum í aðstæðum barnanna og fjölskyldna þeirra. Niðurstöðurnar undirstrika þannig hversu mikilvægt er að fylgjast grannt með málþroska/þróun orðaforða, málfræði og hlustunarskilnings barna á leikskólaárunum, ekki síst þeirra sem slakast standa og tryggja að þau fái fjölþætta og vandaða málörvun bæði í leikskóla og heima. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Pör að læra saman í leikskóla: Reynsla starfsfólks af K-PALS

Brot úr teikningum leikskólabarna

Í ► grein Önnu-Lindar Pétursdóttur og Kristínar Helgu Guðjónsdóttur segir frá rannsókn á fyrstu reynslu starfsmanna í fimm leikskólum af K-PALS (e. Kindergarten Peer-Assisted Learning Strategies), kennslunálgun sem felur í sér samvinnunám og aðferðir til að efla hljóðkerfisvitund, hljóðaþekkingu og umskráningarfærni barna. Börnin vinna í pörum eftir kynningu kennara á verkefnum. Markmiðið var að fá innsýn í reynslu starfsmanna í leikskólum af K-PALS, hvernig þeim hefði gengið að nota aðferðirnar, áhrif þeirra á börnin, helstu kosti og galla að þeirra mati og hvort þeim þætti bein kennsla af þessu tagi eiga heima í íslensku leikskólaumhverfi. Tekin voru hálfstöðluð viðtöl við þrettán starfsmenn fimm leikskóla á höfuðborgarsvæðinu. Allir starfsmenn sem unnu með K-PALS í þessum leikskólum buðu sig fram í viðtal. Tíu þeirra voru leikskólakennarar, tveir grunnskólakennarar og einn hafði aðra menntun. Viðtölin voru hljóðrituð, skrifuð upp og gögnin greind í efnisflokka. Almennt var reynsla viðmælenda af K-PALS jákvæð þótt sumir hefðu verið neikvæðir í byrjun og innleiðing aðferðanna hafi stundum reynt á. Viðmælendum þótti K-PALS hafa jákvæð áhrif á undirstöðu lestrarfærni, samvinnu og samskipti barnanna og lýstu greinilegum framförum hjá börnunum og ánægju þeirra með K-PALS. Fram komu hugmyndir um nýjar útfærslur á innleiddum aðferðum en á heildina litið töldu viðmælendur K-PALS henta vel sem viðbót við læsisumhverfi í íslenskum leikskólum. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Efnahagshrunið og skólastarf í Reykjavík

Við Austurbæjarskóla

Grein þeirra Steinunnar Helgu Lárusdóttur, Önnu Kristínar Sigurðardóttur, Örnu H. Jónsdóttur, Barkar Hansen og Guðnýjar Guðbjörnsdóttur segir frá rannsókn þar sem könnuð voru áhrif efnahagshrunsins á Íslandi árið 2008 á skóla í Reykjavík. Gagnaöflun fór fram á árunum 2013 og 2014. Tekin voru viðtöl við einstaklinga og í rýnihópum. Rætt var við fulltrúa hjá Reykjavíkurborg og í mennta- og menningarmálaráðuneyti, skólastjórnendur, kennara, foreldra og nemendur í völdum leik-, grunn- og framhaldsskólum. Niðurstöður benda til þess að tekist hafi að vernda kjarnann í skólastarfinu fyrir niðurskurði en þó í meira mæli í grunnskólum en í leik- og framhaldsskólum. Niðurskurðurinn olli því ekki skólakreppu í þeim skilningi að grunngildum skólanna væri ógnað. Öðru máli kann þó að gegna um leikskólana sem urðu fyrir þyngri áföllum en skólarnir á hinum skólastigunum. Þótt ekki kæmi til skólakreppu í framangreindum skilningi þá hafði niðurskurður margvísleg áhrif á skólastarfið. Stjórnunarstöðum fækkaði umtalsvert, einkum millistjórnendum, forfallakennsla var unnin af skólastjórnendum, annað starfsfólk var ráðið í hlutastörf og framlög til tómstundastarfs og náms- og starfsráðgjafar skert. Yfirvinna starfsfólks var ekki leyfð, minna fé var veitt til samstarfs, bekkir urðu fjölmennari og dregið úr fjárveitingum til kaupa á efniviði og námsgögnum og til viðhalds tækja og húsa. Loks voru skólar á leik- og grunnskólastigi sameinaðir. Fram kom að sú aðgerð hefði aukið mjög á þá erfiðleika sem af niðurskurðinum hlaust. Ekki voru nefnd dæmi um að fólk missti vinnuna þótt talsvert væri um uppsagnir, starfsmönnum var þá boðin vinna að nýju en stundum í skertu starfshlutfalli. Þótt viðmælendur teldu að ekki kæmi til frekari niðurskurðar sögðust þeir ekki vongóðir um bjartari tíma framundan. Að mörgu leyti voru áherslur hagsmunaaðila skóla í samræmi við ráðleggingar fræðimanna um fagleg viðbrögð við efnahagsþrenginum. Sú áhersla sem lögð var á að vernda nám og kennslu og standa vörð um velferð nemenda eru dæmi um slík viðbrögð. Á hinn bóginn komu upp mál þar sem bæði starfsmenn skóla og foreldrar kvörtuðu yfir þeim skorti á samráði sem yfirvöld hefðu viðhaft við ákvarðanir um mikilvæg málefni skólanna. Rannsóknin var unnin af fimm fræðimönnum Rannsóknarstofu í menntastjórnun, nýsköpun og matsfræði við Menntavísindasvið Háskóla Íslands.  ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Virðingarsess leikskólabarna: Þekking á barnaefni, kynjun og lagskipting í tveimur leikskólum

Sokkar á snúru - leikskóli - TH 2015

Grein Þórdísar Þórðardóttur segir frá rannsókn sem varpar ljósi á hvernig mismunandi þekking leikskólabarna á barnaefni getur tengst kyni, uppruna og félagslegri stöðu þeirra í leikskóla. Spurt var: Þekking á hvers konar barnaefni er líklegust til að skapa fjögurra til fimm ára börnum virðingarsess í leikskóla? Athugað var hvernig þekking fjórtán barna á því aldursbili í tveimur leikskólum í Reykjavík á barnabókum, mynddiskum, sjónvarpsefni og tölvuleikjum birtist í frjálsum leik og skapandi starfi. Virðingarsess var notaður sem mælitæki á félagslega stöðu barnanna og mældur út frá viðbrögðum jafningjahópsins við tilvísunum í barnaefni. Mat kennara og svör foreldra við spurningalista um notkun barnaefnis á heimilum voru notuð til þess að setja þekkingu barnanna í víðara félags- og kenningalegt samhengi. Niðurstöður sýna hvernig þekking á barnaefni birtist í leikjum og hvernig hún var staðfest, hún hundsuð eða henni hafnað af jafningjahópnum. Þær sýna jafnframt að mat kennaranna og lýsingar foreldranna á notkun barnaefnis á heimilum voru í samræmi við það sem birtist í leikjunum. Þekking á ofurhetjum og tölvum færði drengjum hæstan virðingarsess í leikskólunum. Þekking telpna á ævintýraefni sem inniheldur bæði spennu og tengsl skilaði einnig háum virðingarsessi þótt þekking telpnanna væri ekki staðfest jafn oft og þekking drengjanna. Börnin sem hlutu hæsta sessinn vísuðu oftar í barnaefni en hin börnin, voru í hópi elstu barnanna á deildunum og eiga háskólamenntaða foreldra. Börnin sem fylgdu fast á eftir þeim, töldust hafa meðalháan virðingarsess. Þessi börn bjuggu almennt yfir góðri þekkingu á barnaefni en síðri þekkingu á tölvum og ofurhetjum en börn sem hæsta sessinn skipuðu. Foreldrar þeirra eru ýmist með stúdentspróf eða iðnmenntun. Börn sem nutu lítillar virðingar í jafningjahópnum notuðu sjaldan tilvísanir í barnaefni og þau voru börn foreldra sem höfðu einungis lokið grunnskólaprófi. Telpur staðfestu bæði þekkingu drengja og telpna en drengir staðfestu eingöngu þekkingu annarra drengja.  ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Designing for a childhood focusing on conservation and sustainability

Koala-björn í Lone Pine, Ástralíu.

In this ► article by Svanborg R. Jónsdóttir and Julie Davis the authors present the development of a project that combines the environment of the Lone Pine Koala and wildlife sanctuary, a children’s day care centre and aims of sustainability. The first author, visiting the site from Iceland, was introduced to the project by the second author. They discuss the importance of sustainability education (SE) and describe the project and the collaboration of the Lone Pine Sanctuary with the Queensland University of Technology. The ideas for the Lone Pine childcare centre build on the Reggio Emilia philosophy of the whole community raising the child and respecting children’s strengths and interests. The intention for early learning in the centre is that experiences will be enhanced by an environmental and conservation focus including routine excursions to the sanctuary. Lone Pine Sanctuary leaders initiated a collaborative project with the Queensland University of Technology, based their expertise in Early Childhood Education for Sustainability. The collaboration created a cross-disciplinary net-work between academics and students from Early Childhood Education and Design. The authors conclude that the Lone Pine Project is an example of ambitious goal setting in SE based on quality collaborations between multiple partners. ► See article.

Í ► grein þeirra Svanborgar R. Jónsdóttur og Julie Davis segja höfundar frá þróun verkefnis sem snýst um að koma á laggirnar leikskóla í dýragarðinum Lone Pine Koala, sem auk koalabjarna hýsir margar tegundir af villtum áströlskum dýrum. Leikskólinn mun starfa með sjálfbærni að leiðarljósi. Fyrsti höfundur greinarinnar heimsótti dýragarðinn í september 2014 og annar höfundur kynnti honum verkefnið. Í greininni ræða höfundar um mikilvægi sjálfbærnimenntunar og lýsa verkefninu og samstarfi starfsmanna í dýragarðinum Lone Pine og Queensland University of Technology (QUT). Hugmyndir um fyrirhugaðan leikskóla byggja á hugmyndafræði Reggio Emilia þar sem allt samfélagið á að taka þátt í uppeldi barnanna og starfið byggir á styrkleikum og áhugamálum þeirra. Markmiðið er að nám barnanna í leikskólanum eflist með reynslu af starfi sem byggir á áherslum um umhverfisvernd og reglulegum heimsóknum í dýragarðinn. Starfsmenn Lone Pine höfðu frumkvæði að samstarfi við QUT til að njóta sérfræðiþekkingar þeirra á leikskólastarfi með sjálfbærni að leiðarljósi. Samstarfið leiddi af sér þverfaglegt verkefni innan háskólans og við Lone Pine þar sem nemendur í leikskólafræðum annars vegar og hönnun og listum hins vegar unnu saman ásamt fræðimönnum. Höfundar komast að þeirri niðurstöðu að verkefnið um leikskóla í Lone Pine sé dæmi um metnaðarfulla markmiðssetningu í menntun til sjálfbærni byggðri á gæðasamstarfi margra aðila. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Kynjaðar væntingar til kvenna og karla í tveimur leikskólum

Börn í leikskóla - Veggmyndir

Í ► grein Laufeyjar Axelsdóttur og Gyðu Margrétar Pétursdóttur er fjallað um konur og karla sem starfa við uppeldi og kennslu í tveimur leikskólum á Íslandi. Lögð er áhersla á að skoða hvernig hugmyndir um karlmennsku og kvenleika hafa áhrif á vinnubrögð þeirra og viðhorf og væntingar sem þau mæta í starfi. Ætlunin er að varpa ljósi á stöðu jafnréttismála í þessum tveimur leikskólum. Byggt er á hugtökum Connell (1987), ríkjandi karlmennska og styðjandi kvenleiki. Eigindlegum rannsóknaraðferðum var beitt en gagnasöfnun með hálfstöðluðum einstaklingsviðtölum og þátttökuathugunum hófst í september 2011 og stóð fram í apríl 2012. Tekin voru viðtöl við átta konur og tvo karla sem starfa í tveimur leikskólum og gerðar tvær þátttökuathuganir, ein í hvorum leikskóla. Niðurstöður benda til þess að verkaskipting í leikskólunum tveimur sé kynjuð þar sem hefð-bundnum hugmyndum um hlutverk kynjanna er viðhaldið innan þeirra. Orðræðan um karlana innan leikskólanna og áherslur þeirra er með jákvæðum formerkjum og þeim hrósað af konunum fyrir að sinna til dæmis fótbolta. Þessi stuðningur skapar körlunum ákveðna sérstöðu í leikskólunum tveimur þar sem sambærileg orðræða á sér ekki stað um konurnar. Orðræðan um áherslur kvennanna á líkamlega umönnun, eftirlit og foreldrasamskipti var oft með neikvæðum formerkjum. Umræðan var lituð eðlishyggju: talað var um móðureðlið sem áhrifaþátt í starfsvali og að kynin væru ólík og þyrftu þar af leiðandi ólík verkefni. Einnig kom fram að karlkyns starfsmenn í leikskólunum tveimur mæta fordómum en það bendir til þess að starfið samræmist illa hugmyndum samfélagsins um karlmennskuna. Umræðan gefur til kynna að fólk virðist eiga erfitt með að sjá það fyrir sér að karlar sem sækjast eftir starfi í leikskólum geri það af áhuga á umönnun og velferð barna heldur hljóti annarleg sjónarmið að búa þar að baki. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Samskipti deildarstjóra í leikskóla við erlenda foreldra sem ekki tala íslensku

Ísland - Eftir stúlku í Hlíðaskóla

Grein Önnu Lilju Sævarsdóttur, Önnu Elísu Hreiðarsdóttur og Hermínu Gunnþórsdóttur fjallar um foreldrasamstarf og fjölmenningu. Í Aðalnámskrá leikskóla frá 2011 er lögð rík áhersla á foreldrasamstarf og jafnrétti. Deildarstjórar í leikskólum bera höfuðábyrgð á samvinnu sinnar deildar við foreldra og áhugavert þótti að greina reynslu þeirra af því samstarfi með tilliti til fjölmenningar og menningarlegs margbreytileika. Í greininni er fjallað um hluta af niðurstöðum rannsóknar á reynslu deildarstjóra í leikskólum af samskiptum við erlenda foreldra sem ekki tala íslensku. Markmið rannsakenda var að fá sem raunsannasta mynd af reynslu deildarstjóranna af þessari hlið fjölmenningar í skólum og þeim björgum sem þeir nýttu sér í starfi. Gagna var aflað í ársbyrjun 2012 með megindlegum rannsóknaraðferðum. Rafrænir spurningalistar voru sendir til deildarstjóra í 91 leikskóla um allt land. Helstu niðurstöður eru þær að deildarstjórar telja sjálfir að samskipti við erlenda foreldra ganga að mestu leyti vel. Flestir nýta sér túlkaþjónustu til stuðnings og eru almennt duglegir að nýta aðrar bjargir og leita lausna þegar þarf. Stuðningur samstarfsfólks og stjórnenda virðist einnig góður og lítill hluti deildarstjóra lýsir neikvæðri reynslu eða óöryggi. Deildarstjórarnir telja er-lenda foreldra í nokkrum mæli óörugga í samskiptum. Þá kemur fram að deildarstjórarnir telja að sveitarfélögin og fulltrúar þeirra mættu sinna betur upplýsingagjöf til deildarstjóra og skóla um stuðning og bjargir. Hagnýtt gildi þessarar rannsóknar fyrir leikskólastarf er að varpa ljósi á áhrif fjölmenningar á foreldrasamstarf. Að auki er akkur í að fram komi rannsóknir sem snúa að samskiptum leikskóla og foreldra í ljósi aukinnar áherslu á samstarf þessara aðila á jafnréttisgrunni. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Þróunarstarf um lýðræði og mannréttindi í leikskólanum Árbæ

Myndverk_Gullborg_TH

Í ► grein Önnu Magneu Hreinsdóttur er fjallað um þróunarstarf og starfendarannsókn við leikskólann Árbæ. Allt starfsfólk skólans tók þátt í verkefninu í samstarfi við utanaðkomandi verkefnastjóra. Tilgangur með þróunarverkefninu var að efla lýðræðisleg vinnubrögð í leikskólanum og stuðla að fræðslu og umræðum meðal starfsfólks um lýðræðislegan skólabrag og hvað í honum fælist, lýðræðisleg viðhorf og starfshætti. Einnig var með verkefninu ætlunin að leita eftir hugmyndum frá starfsmannahópnum um starfshætti sem styrkt gætu lýðræðislegan skólabrag í leikskólanum, reyna þær hugmyndir einn vetur í daglegu starfi og meta verkefnið að því loknu. Loks átti að semja námskrá í lýðræði fyrir leikskólann og láta reyna á hana í starfi. Í verkefninu var fylgst með þróun hugmynda og starfsaðferða í hópi kennara með reglulegri fræðslu, samráðsfundum og dagbókarskrifum stjórnenda. Niðurstöður eftir einn vetur benda til þess að starfendarannsóknin og þróunarstarfið hafi haft áhrif á starfsaðferðir og viðhorf starfsfólks við skólann. Starfsmenn urðu sér betur vitandi um lýðræðislega starfshætti og réttindi barna og greindu á markvissari hátt en áður hvernig ýta má undir og styðja samvinnu og virka hlustun í daglegu starfi. Lögð var áhersla á opið og hlýlegt andrúmsloft, aukin tækifæri í smærri hópum og samstarf á milli deilda. Markmið námskrár í lýðræði voru felld í fjóra flokka með hliðsjón af hópum sem standa að skólastarfinu og fram komu hugmyndir um frekara starf. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Sjónarmið leikskólakennara og leiðbeinenda: Áherslur og verkaskipting í leikskólastarfi

Myndverk í Gullborg - TH

► Grein Jóhönnu Einarsdóttur, Örnu H. Jónsdóttur og Bryndísar Garðarsdóttur segir frá rannsókn þar sem markmiðið var að skoða sýn, hlutverk og starfshætti leikskólakennara og leiðbeinenda. Rannsóknin er samvinnuverkefni milli Rannsóknarstofu í menntunarfræðum ungra barna (RannUng) hjá Menntavísindasviði Háskóla Íslands, Háskólans í Volda og Háskólans í Ósló. Gögnum fyrir íslenskan hluta rannsóknarinnar var safnað með spurningakönnun sem send var í alla leikskóla hér á landi veturinn 2011–2012. Í þessari grein er leitast við að varpa ljósi á hvort munur er á því hvernig leikskólakennarar annars vegar og leiðbeinendur hins vegar lýsa áherslum sínum og daglegum verkum í leikskólanum. Niðurstöður leiða í ljós að óljós verkaskipting virðist vera milli leikskólakennara og leiðbeinenda í íslenskum leikskólum hvað varðar dagleg störf. Báðir hópar segjast sinna jafnt daglegri umönnun barnanna og taka þátt í leik þeirra og hreyfingu. Báðir hópar segjast leggja mikla áherslu á virka þátttöku, tjáningu, félagsfærni, leik og uppeldi barnanna. Hins vegar sögðust fleiri leikskólakennarar en leiðbeinendur leggja áherslu á nám og afmarkaða þætti tengda námssviðum leikskólans. Það sem einkum greindi hópana að voru samskipti við foreldra og umönnun og menntun barna með sérþarfir sem leikskólakennarar báru á ábyrgð í ríkari mæli. Niðurstöður eru ræddar í ljósi fagmennsku leikskólakennara og menntastefnu sem sett er fram í Aðalnámskrá leikskóla. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Áhugi og nýting á lífsleikninámsefninu Vinir Zippýs

Vinir Zippýs

► Grein Sigrúnar Daníelsdóttur sálfræðings og verkefnastjóra geðræktar hjá Embætti landlæknis lýsir reynslu skólafólks af notkun lífsleikninámsefnisins Vinir Zippýs fyrir 5–7 ára börn. Efnið miðar að því að efla bjargráð ungra barna og hæfni þeirra til að takast á við erfiðleika í lífinu. Embættið stóð fyrir nafnlausri netkönnun á meðal starfsfólks grunnskóla til að kanna núverandi stöðu og nýtingu á námsefninu hér á landi. Niðurstöður sýna að góð reynsla er komin á kennslu námsefnisins Vinir Zippýs í grunnskólum landsins og þeir sem hafa reynslu af kennslu þess greina frá mikilvægum ávinningi fyrir börn. Vert er að hvetja kennara í leikskólum og yngsta stigi grunnskóla til þess að kynna sér þetta námsefni og íhuga að bjóða það sem hluta af þeirri lífsleikni og geðrækt sem stendur ungum börnum til boða í skólakerfinu. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest