11/12/2017

Hugleiðingar um heildstæða menntastefnu

Leikvöllur við skóla

Í ► grein Kolbrúnar Þ. Pálsdóttur hvetur hún til þess að litið sé heildstætt á menntun og að mótuð verði menntastefna sem horfi einnig til þess mikilvæga starfs sem unnið er á sviði tómstunda og félagsmála. Kveikjan að þessari grein var lestur höfundar á bókinni Leading educational change: Global issues, challenges and lessons on whole-system reform sem kom út hjá Teachers College Press árið 2013. Í þeirri bók er fjallað um mikilvæg álitamál er lúta að þróun menntakerfa, svo sem alþjóðlegan samanburð, miðlun og hagnýtingu þekkingar, fagmennsku, gæði og mat á skólastarfi og þróun lærdómssamfélaga. Höfundur tengir efni bókarinnar við umfjöllun íslenskra fræðimanna um opinbera menntastefnu. Heimspekingar hafa um árabil varað við of mikilli tæknihyggju í menntamálum og ný stefna, með það markmið að efla samfélags- og einstaklingsgildi menntunar, var kynnt árið 2011. Enn heyrast þó gagnrýniraddir um tæknihyggju og nýfrjálshyggju í menntastefnu. Áherslan á sex grunnþætti menntunar – læsi, sjálfbærni, lýðræði og mannréttindi, jafnrétti, heilbrigði og velferð, og sköpun – virðist hins vegar hafa hvatt til ígrundunar og þróunar skólastarfs og stuðlað að aukinni samþættingu í námi. Meginniðurstöður eru þær að heildstæðar rannsóknir á innleiðingu opinberrar menntastefnu skortir á Íslandi. Framkvæmd hennar er flókið ferli sem krefst þátttöku aðila úr mörgum áttum, ekki eingöngu skólafólks, heldur stjórnenda og fagfólks almennt á sviði uppeldis, mennta og tómstunda, foreldra og ekki síst nemenda. Lykilatriði er að efla samvinnu á milli fagfólks sem vinnur að uppeldi og menntun, og að tryggja að raddir nemenda og foreldra þeirra hafi áhrif á skóla- og frístundastarf. Hér er kallað eftir skýrari umræðu um það hver séu og eigi að vera markmið menntunar. ► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Skínandi námsefni um jafnrétti: Ég, þú og við öll – Sögur og staðreyndir um jafnrétti

Í ► ritfregn og dómi Ingólfs Ásgeirs Jóhannessonar segir frá nýrri bók og kennsluleiðbeiningum á vef um jafnrétti ætlað til nota í grunnskóla. Höfundar eru Kolbrún Anna Björnsdóttir og Fatima Hossaini.

Ég fagna þessari bók mikið. Bókin er skrifuð til að falla að ákvæðum laga um grunnskóla og ákvæðum aðalnámskrár grunnskóla frá 2011 og 2013 um jafnréttisfræðslu. Eins og fræðimenn á sviði kynjafræði og skólastarfs hafa mælt sterklega með (sjá t.d. Guðnýju Guðbjörnsdóttur, 2009; Þorgerði Einarsdóttur og Ingólf Ásgeir Jóhannesson, 2011) eru aðferðir og hugtök kynjafræðinnar í öndvegi í þessu riti, enda „líka vel nothæf til að öðlast skilning á annars konar misrétti“ (eins og segir í kennsluleiðbeiningum, bls. 2). Bókin er gott dæmi um fjölbreytileika kynjafræðanna og hvernig hægt er að nota þau í samvinnu við aðrar greinar til að koma auga á mismunun og forréttindi og ræða leiðir til að draga úr hvorutveggja.

Sjá ritfregn.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Umbótastarf í Grunnskólanum á Bakkafirði

Grunnskólanemendur á Bakkafirði

► Grein Ingvars Sigurgeirssonar, Maríu Guðmundsdóttur og Bylgju Daggar Sigurbjörnsdóttur segir frá skólastarfi á Bakkafirði, örsmáu sjávarþorpi á Norðausturlandi. Þar hafa kennarar gengið lengra en flestir kennarar annarra grunnskóla í þá átt að leyfa nemendum að taka ábyrgð á eigin námi. Í íslensku og stærðfræði vinna elstu nemendur skólans eftir einstaklingsbundnum áætlunum sem þeir eiga sjálfir þátt í að móta. Í samfélagsgreinum og náttúrufræði fást þeir við fjölbreytt og sjálfstæð viðfangsefni, ýmist einir eða fleiri saman. Nemendur ráða viðfangsefnum sínum og efnistökum að mestu og stundum alveg. Áhugi nemenda hefur verið mikill og farið fram úr björtustu vonum. Sama máli gegnir um þátttöku þeirra í mótun verkefna. Í mörgum tilvikum ákveða nemendur að tengja viðfangsefnin miðlun og skapandi vinnu með lifandi flutningi, myndrænni tjáningu, leikþáttum, kvikmyndagerð og sýningum. Nemendur fá að sinna þessum verkefnum ellefu kennslustundir á viku eða um þriðjung skólatímans. Nemendur og kennarar skiptast á um að velja þemu eða viðfangsefni. Í greininni er sagt frá aðdrag-anda þessara kennsluhátta og gefin dæmi um verkefni sem nemendur hafa valið að fást við.► Sjá grein.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest

Grunnþættir menntunar í aðalnámskrá og fagmennska kennara: Hugleiðing til heiðurs Ólafi J. Proppé

Í grein Ingólfs Ásgeirs Jóhannessonar ræði höfundur hvaða áhrif má ætla að hugmyndir um svokallaða grunnþætti menntunar í nýrri aðalnámskrá hafi á hlutverk kennara og fagmennsku þeirra. Lagt er út frá grein sem Ólafur J. Proppé skrifaði árið 1992 um fagmennsku kennara og skólastarf. Niðurstaðan er m.a. sú að mestu skipti að kennarar taki frumkvæði að breytingum sem stuðli að því að nemendur verði virkir þátttakendur. Greinin er í flokki greina um kennaramenntun til heiðurs Ólafi J. Proppé sjötugum á tíu ára afmæli Netlu – Veftímarits um uppeldi og menntun.

Sýna fleirum: Email this to someoneShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on Pinterest